Pembangkang digesa membawa ke Dewan Rakyat isu cadangan penguasaan saham IJM Corporation Berhad oleh Sunway Group ketika persidangan Parlimen yang dijadualkan bersidang hujung bulan ini, susulan kebimbangan terhadap implikasi strategik, tadbir urus korporat dan kepentingan nasional.
Pada tahun 2024, isu pelaburan BlackRock dalam Malaysia Airports Holdings Berhad (MAHB) mencetuskan kontroversi besar apabila pembangkang, khususnya Perikatan Nasional (PN), mempersoalkan implikasi keselamatan negara dan kedaulatan aset strategik. PN berhujah bahawa kemasukan dana pelaburan asing gergasi seperti BlackRock — yang mempunyai kepentingan global dan dikaitkan dengan kepentingan geopolitik Barat — ke dalam syarikat pengendali pintu masuk utama negara adalah langkah berisiko. Mereka menekankan bahawa lapangan terbang bukan sekadar aset komersial, tetapi infrastruktur kritikal yang berkait rapat dengan keselamatan, imigresen dan kawalan sempadan negara. Walaupun kerajaan menegaskan pelaburan itu bersifat kewangan dan tidak menjejaskan kawalan operasi, persepsi awam ketika itu kekal sensitif terhadap isu “penyerahan aset strategik” kepada entiti asing.
Isu tersebut wajar dilihat selari dengan kebimbangan terkini berkaitan cadangan pengambilalihan IJM Corporation Berhad oleh Sunway Berhad. Walaupun kedua-dua syarikat adalah entiti tempatan, persoalan yang dibangkitkan bukan semata-mata soal pemilikan asing, tetapi peralihan kawalan ke atas aset strategik negara. IJM bukan sahaja sebuah syarikat pembinaan, malah merupakan pemilik empat konsesi lebuh raya bertol dan pemilik lebuh raya bertol kedua terbesar di Malaysia, di samping kepentingan dalam Pelabuhan Kuantan. Hakikat bahawa pemegang saham terbesar IJM terdiri daripada institusi berkaitan kerajaan (GLC/GLIC) seperti KWSP, PNB, Tabung Haji dan entiti amanah Bumiputera menjadikan sebarang pelupusan atau penyerahan kawalan saham sebagai isu kepentingan awam.
Dalam konteks ini, kebimbangan yang pernah dibangkitkan PN terhadap pelaburan BlackRock tidak boleh dipisahkan daripada perbahasan semasa mengenai ekuiti Bumiputera dan pegangan strategik GLC dalam IJM. Jika sebelum ini pembangkang menentang kemasukan dana asing atas alasan keselamatan negara, maka isu Sunway–IJM pula menimbulkan persoalan keselamatan ekonomi, iaitu sama ada berlaku penghakisan pegangan institusi awam dan Bumiputera dalam syarikat strategik negara. Kedua-dua isu ini, walaupun berbeza bentuk, berpunca daripada persoalan asas yang sama: sejauh mana kerajaan wajar membenarkan pemusatan atau pemindahan kawalan aset nasional yang kritikal, sama ada kepada pemain global atau konglomerat tertentu, tanpa perbahasan awam yang telus dan jaminan perlindungan kepentingan rakyat.
Menurut sumber, antara kebimbangan utama ialah persepsi bahawa institusi pelaburan berkaitan kerajaan (GLIC) — termasuk Permodalan Nasional Berhad (PNB), Kumpulan Wang Simpanan Pekerja (KWSP/EPF), Kumpulan Wang Persaraan (KWAP) dan Urusharta Jamaah — yang merupakan pemegang saham utama IJM, seolah-olah melepaskan kawalan kepada Sunway yang dimiliki sekitar 60 peratus oleh Tan Sri Jeffrey Cheah.
Isu lain yang dijangka dibangkitkan ialah pemilikan aset strategik. IJM memiliki empat konsesi lebuh raya tol dan merupakan pemilik tol kedua terbesar di Malaysia. Penguasaan saham oleh Sunway berpotensi memindahkan pemilikan aset-aset kritikal ini kepada kumpulan tersebut. Selain itu, IJM turut memiliki 60 peratus kepentingan dalam Kuantan Port, sebuah pelabuhan strategik yang mempunyai rakan kongsi China sebanyak 40 peratus.
Dari sudut persaingan industri, Malaysia kini hanya mempunyai tiga syarikat pembinaan besar. Cadangan pengambilalihan ini dikhuatiri akan mengecilkan pilihan kerajaan kepada dua pemain utama sahaja bagi pembidaan dan pelaksanaan projek berskala besar, sekali gus menjejaskan persaingan sihat.
Pembangkang juga dijangka menyoal implikasi tadbir urus korporat. IJM selama ini dikenali sebagai syarikat yang diurus secara profesional dengan pemilikan institusi, bukan syarikat milik keluarga. Kehilangan entiti bebas yang diurus secara profesional ini dikhuatiri memberi kesan kepada landskap korporat negara.
Dari aspek tenaga kerja, kira-kira 57 peratus pekerja IJM adalah Bumiputera. Cadangan penguasaan saham ini akan menyaksikan mereka menjadi kakitangan kumpulan baharu, sekali gus menimbulkan persoalan kebajikan dan kesinambungan peluang kerjaya.
Sumber turut memaklumkan bahawa selepas pelupusan perniagaan perladangan, IJM berada dalam kedudukan tunai yang kukuh, namun memerlukan masa untuk menyalurkan pelaburan baharu bagi menggantikan pendapatan perladangan. Keadaan ini dipercayai menekan harga saham IJM. Selain itu, serangan siber dan penyebaran berita berniat jahat yang menekan harga saham turut didakwa menjadikan syarikat itu sasaran menarik untuk pengambilalihan.
Pengambilalihan yang dicadangkan dilaporkan akan dibuat melalui pertukaran saham Sunway, yang kebelakangan ini mencatat kenaikan ketara susulan sentimen positif termasuk perancangan penyenaraian awam awal (IPO) segmen penjagaan kesihatan kumpulan itu. Namun, terdapat kebimbangan bahawa harga saham yang tinggi mungkin bersifat sementara, menjadikan transaksi ini lebih menguntungkan kepada pihak pengambil alih.
Sehubungan itu, pembangkang digesa membangkitkan isu ini secara menyeluruh di Dewan Rakyat bagi memastikan kepentingan strategik negara, persaingan industri dan kebajikan pekerja terus terpelihara.
